Bản in     Gởi bài viết  
Người dân chống chọi với cơn "khát" nước sạch 

 Từ cuối năm 2018 đến nay, do hiện tượng El Nino xuất hiện sớm, lượng mưa trên địa bàn tỉnh ta thấp hơn trung bình nhiều năm, không đủ để các hồ đập tích trữ nước; cùng với đó là tình trạng nắng nóng liên tục, kéo dài hàng tháng trời gây khô hạn trên diện rộng. Cùng với thiếu nước sản xuất, một số địa phương còn thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nước sinh hoạt, người dân phải “gồng mình” tìm cách vượt qua cơn “khát” nước sạch…

 Qua rà soát trong tổng số 113 công trình cấp nước nông thôn tập trung trên toàn tỉnh thì phần lớn đều không đảm bảo cung cấp đủ số lượng và chất lượng nước cho người dân do nguồn nước đầu vào sụt giảm, một số công trình nước bị nhiễm phèn hoặc xâm nhập mặn. Đặc biệt, đã có 18 công trình ngừng hoạt động do nguồn nước khô cạn, tập trung chủ yếu ở hai huyện miền núi Minh Hóa, Tuyên Hóa; 27 công trình nguồn nước đầu vào sụt giảm mạnh, lượng nước cung cấp hàng ngày chỉ đạt từ 15-40% so với công suất thiết kế; 3 công trình thuộc địa bàn các xã Phong Hóa, Mai Hóa, huyện Tuyên Hóa nguồn nước lấy từ sông Gianh đã bị nhiễm mặn; số ít công trình đang duy trì được nguồn cung như công trình cấp nước huyện Quảng Trạch, công trình cấp nước 5 xã Hiền- Xuân- Tân- An- Vạn (Quảng Ninh), công trình cấp nước Ngân Thủy-Sơn Thủy- TT NT Lệ Ninh (Lệ Thủy). Tuy nhiên, nếu không có mưa kéo dài thì nguy cơ thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng để cấp nước sinh hoạt cho người dân chắc chắn sẽ xảy ra. Ban quản lý dự án ODA huyện Quảng Trạch cho biết mực nước ở hạng mục thu nước thô trên sông Rào Nan của công trình cấp nước huyện Quảng Trạch hiện đã thấp hơn 1,5 mét so với thiết kế và tiếp tục xuống thấp, sau khoảng một tuần nữa không mưa sẽ làm giảm nguồn cung nước sinh hoạt cho người dân tại các xã vùng Nam thị xã Ba Đồn.

Đối với huyện Tuyên Hóa, trong 30 năm trở lại đây, đặc biệt trong năm nay hạn hán kèm nắng nóng kéo dài, các nguồn nước khe suối, sông hồ trong khu vực bị cạn kiệt, xâm nhập mặn tại sông Gianh đã tiến nhanh hơn bao giờ hết, hiện đã ảnh hưởng trực tiếp đến địa bàn xã Phong Hóa, nguy cơ lan rộng đến xã Đức Hóa khiến cho chất lượng nước lấy từ sông Gianh cung cấp cho các địa bàn dân cư lân cận bị ảnh hưởng nặng nề. Một số công trình do Trung tâm Nước sạch và VSMT nông thôn quản lý cũng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong đó công trình cấp nước liên xã Tiến Hóa-Châu Hóa-Văn Hóa (Tuyên Hóa) lưu lượng nước cung cấp giảm còn 400m3/ngày-đêm so với lưu lượng thiết kế là 2.200m3/ngày-đêm(18%) do nguồn nước cấp từ khe Xai Thượng giảm mạnh và phải áp dụng biện pháp cấp nước luân phiên để người dân có nước sử dụng. Nguồn nước sông Rào Trổ cấp nước cho Công trình cấp nước sinh hoạt xã Mai Hoa cạn kiệt, xâm nhập mặn sâu lên đến thượng nguồn, kết quả phân tích mẫu nước nguồn Rào Trổ (là nhánh của sông Gianh, cách sông Gianh 2,3km) vào giữa và cuối tháng 6 độ mặn đo được lúc triều cường có lúc lên đến 2.000mg/l, vượt xa so với tiêu chuẩn cho phép là 300mg/l.
Việc lưu lượng nước cung cấp từ các công trình cấp nước tập trung sụt giảm mạnh cùng với các công trình cấp nước sinh hoạt nhỏ lẻ mà người dân nông thôn thường sử dụng như giếng khoan, giếng đào cũng đang dần cạn kiệt do mực nước ngầm hạ thấp nên tại nhiều địa bàn người dân phải tiến hành đào, khoan giếng sâu hơn để bổ sung nguồn nước nhưng hầu như không có tác dụng, thậm chí có nguy cơ làm ô nhiễm nguồn nước ít ỏi hiện có do nhiễm phèn, mặn. Người dân phải tìm kiếm, bổ sung nguồn nước từ nơi khác rất vất vả, tốn kém, thậm chí người dân tại nhiều địa bàn như An Thủy, Lâm Thủy, Kim Thủy (Lệ Thủy), Hàm Ninh, Hiền Ninh (Quảng Ninh), Xuân Trạch, Bắc Trạch (Bố Trạch), Quảng Phú, Quảng Lưu, Phù Hóa, Cảnh Hóa (Tuyên Hóa), Trọng Hóa, Dân Hóa (Minh Hóa)... phải mua nước đóng bình để sử dụng.
Để khắc phục tình trạng trên, nhiều địa phương đã thực hiện các biện pháp cứu hạn nhưtăng cường tổ chức nạo vét kênh mương, cửa lấy nước để khơi thông dòng chảy, lắp đặt các trạm bơm dã chiến để chủ động vận hành, tận dụng mọi nguồn nước sinh hoạt, tránh thất thoát, lãng phí. Các đơn vị quản lý công trình đã có kế hoạch luân phiên phân phối, điều tiết nước hợp lý. Công tác thông tin, tuyên truyền về tình hình nguồn nước, xâm nhập mặn tới người dân để nâng cao ý thức trong việc sử dụng nước tiết kiệm cũng đã được tăng cường… Tuy nhiên, công tác tuyên truyền về tích trữ nước an toàn trước mùa khô hạn chưa được phổ biến rộng rãi đến từng hộ dân, các biện pháp tích cực để chống hạn vẫn chưa đáp ứng yêu cầu do thiếu nguồn kinh phí. Vì vậy, để người dân hết “khát” nước sạch trong mùa hạn hán kéo dài này, các cấp, các ngành cần hỗ trợ kịp thời kinh phí chống hạn các công trình cấp nước tập trung và cho công tác tuyên truyền tích trữ nước an toàn đến từng hộ dân.
 
Đỗ Thị Oánh

      Trung tâm NS&VSMT nông thôn

[Trở về]